Woda jest drugą, obok tlenu, niezbędną do życia substancją. Należy pamiętać, że wraz z wiekiem zmysł odczuwania pragnienia słabnie. Stąd ważne, aby przypominać seniorom o konieczności wypijania odpowiedniej ilości płynów w ciągu dnia, nawet przy braku pragnienia, także zimą. Pokazujemy, jak dbać o naszych najbliższych, aby długo cieszyli się zdrowiem.

Woda to bez wątpienia najważniejszy składnik naszego organizmu. Stanowi od 50 do 70% masy ciała człowieka i odpowiada za wiele istotnych funkcji w naszym organizmie, takich jak: regulowanie ciepłoty ciała, transport i wchłanianie substancji odżywczych, właściwą przemianę materii oraz prawidłowe funkcjonowanie krążenia krwi. W tej kwestii uwagę należy zwrócić na seniorów, którzy są szczególnie narażeni na ryzyko odwodnienia organizmu.

– W grupie wiekowej powyżej 65 roku życia najczęstszą przyczyną odwodnienia jest niedostateczne spożycie płynów. Osoby starsze nie odczuwają pragnienia tak silnie, jak młodsze, co powoduje, że piją one znacznie mniej, niż jest to zalecane. Jeśli nie dostarcza się regularnie odpowiedniej ilości wody, płynów do organizmu, to pojawienie się uczucia pragnienia, czy suchości w jamie ustnej może być już objawem wczesnej fazy łagodnego odwodnienia – mówi dr Beata Piórecka z Zakładu Badań nad Żywieniem i Lekami w Instytucie Zdrowia Publicznego, WNZ UJCM.

Należy wiedzieć, że szczególnie narażone na odwodnienie są osoby powyżej 85 roku życia, u których występują wymioty lub biegunki, czy nadmierna potliwość, chorujące na otyłość (mające wskaźnik BMI > 30 kg/m2), ograniczające spożycie płynów w obawie przed nietrzymaniem moczu, długotrwale leżące, z demencją czy zaburzeniami połykania oraz chorujące na schorzenia przewlekle (np. choroby nerek, cukrzycę, choroby układu krążenia, czy inne).

Możliwe skutki niedoboru wody w organizmie seniora

Umiarkowane odwodnienie u osób po 65. roku życia może nieść ze sobą groźne w skutkach konsekwencje, takie jak: zwiększone ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, ryzyko rozwoju infekcji dróg moczowych oraz ostrego zapalenia nerek, a znaczne odwodnienie może zakończyć się nawet śmiercią. Niedobór wody może skutkować spadkiem ciśnienia tętniczego krwi, zwiększając ryzyko niedokrwienia serca lub mózgu oraz wystąpienia zasłabnięć. Ponadto zbyt małe spożycie płynów, ale także warzyw i owoców będących źródłem wody i błonnika pokarmowego, jest główną przyczyną zaparć. – W przypadku osób starszych należy mieć również na uwadze mniej swoiste objawy kliniczne odwodnienia, do których można zaliczyć zaburzenia świadomości i widzenia, ból i zawroty głowy, uczucie osłabienia, występowanie zaparć, czy utratę elastyczności skóry i zapadnięte oczy – zauważa dr Beata Piórecka.

Jak dbać o seniorów?

Osoby starsze powinny w ciągu dnia wypić łącznie 8 szklanek płynów (1 szklanka to ok. 200-250 ml), co w przeliczeniu wynosi ok. 1,6 do 2 litrów na dobę. – Należy pamiętać, że straty wody z powodu gorączki, ale również biegunki, czy wymiotów należy zawsze zrównoważyć dodatkową ilością płynów i wypijać dodatkową szklankę wody na każdy stopień temperatury ciała powyżej 37 st. C – dodaje dr Beata Piórecka.

Rekomendacja ESPEN podkreśla, że osoby starsze powinny wypijać różne nawadniające napoje zgodnie z ich indywidulanymi preferencjami. Napoje nawadniające organizm człowieka to przykładowo: woda, w tym również woda gazowana, wody smakowe, gorąca lub zimna herbata, kawa, mleko i napoje mleczne, soki owocowe, zupy, napoje bezalkoholowe, w tym napoje izotoniczne – Należy jednak pamiętać, że w ramach dodatkowych zaleceń zawartych w „3 krokach do zdrowia” towarzyszących  „Talerzowi zdrowego żywienia”, proponuje się zamianę słodkich napojów na wodę, co ma sprzyjać ograniczeniu ilości przyjmowanych kalorii oraz utrzymaniu prawidłowej masy ciała ­– przypomina dr Beata Piórecka. 

Dr Beata Piórecka zaznacza, że istnieją choroby, które mogą wymagać szczególnego podejścia do ilości przyjmowanych płynów. 

– W niektórych przypadkach zaawansowanej przewlekłej niewydolności serca czy nerek oraz pacjentów leczonych nerkozastępczo np. hemodializą może wystąpić potrzeba  ścisłego monitorowania ilości przyjmowanych płynów, natomiast limitowanie przyjmowania wody aktualnie jest  traktowane jako ostateczność w leczeniu – mówi.

Mitem jest myślenie, że woda gazowana polecana jest tylko osobom, którym nie drażni przewodu pokarmowego. – Woda gazowana czyli naturalnie lub sztucznie nasycona dwutlenkiem węgla ma również działanie nawadniające – wyjaśnia dr Beata Piórecka. – Potencjał działania nawadniającego większości napojów bezalkoholowych jest bardzo zbliżony do wody. Należy mieć jednak na uwadze to, że spożycie wody gazowanej daje złudne uczucie, iż szybciej jesteśmy nawodnieni.

Żywiec Zdrój to marka, która konsekwentnie realizuje misję w obszarze prawidłowego nawodnienia. Od lat podkreśla znaczenie odpowiedniego nawodnienia, które pozwala utrzymać dobry stan zdrowia, co przekłada się na czucie energii, jasność umysłu, równowagę emocjonalną czy odporność na choroby. W 2021 roku wystartowała nowa kampania Żywiec Zdrój „Krystaliczne źródło nawodnienia” zachęcająca, aby dbać o siebie, sięgając po wodę na co dzień i wybierając tę wysokiej jakości.